Ethical leadership and management model

Standard

ကၽြန္မဘေလာဂ့္မွာ relationship နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ပိုစ့္ေလးေတြခ်ည္းပဲ မ်ားေနေတာ့ လူေတြကေတာင္ တစ္မ်ိဴးၿပီး တစ္မ်ိဳး ေမးလာၾကၿပီ။ comment ေတြကလည္း လန္ပ်ံေနတာပဲ ေပးထားၾကတာ။ စိတ္၀င္စားေပးၾကတဲ့အတြက္ အားလံုးကို ေက်းဇူးအထူးတင္ပါတယ္ရွင္။ တစ္ကယ္က relationship နဲ႔ပတ္သက္တာေလးေတြကို ထပ္တင္ခ်င္ေသးတာ။ Types of Kiss တို႔ဘာတို႔ေတြ အမ်ားႀကီးပဲ။ ထပ္တင္ရင္လည္း ထပ္ေျပာခံရမွာ စိုးလို႔ ဒီတစ္ေခါက္ေတာ့ တစ္ျခားအေၾကာင္းေလးတစ္ခု ေရးမယ္လို႔ စိတ္ကူးမိပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ စဥ္းစားလိုက္တာ ကၽြန္မတို႔ေက်ာင္းစာမွာလည္း သင္ေနရတဲ့၊ ေနာက္ပိုင္းမွာလည္း လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား အသံုးခ်ျဖစ္လာၾကတဲ့ Leadership and Management အေၾကာင္းေလးေတြထဲက တစ္ခုကို ေရးမယ္လို႔ စိတ္ကူးမိပါတယ္ရွင္။ စီးပြားေရး လုပ္မယ္ဆိုရင္ မျဖစ္မေနထည့္သြင္းစဥ္းစားရမယ့္ အေၾကာင္းေလးေတြမို႔လို႔ စိတ္၀င္စားဖို႔လည္း ေကာင္းတယ္ေလ။ ခုေနာက္ပိုင္းမွာ ပတ္၀န္းက်င္ထိမ္းသိမ္းေရးေတြ ဆိုတာမ်ိဳးကလည္း ေခတ္စားလာေတာ့ ကၽြန္မလည္း ေခတ္မီခ်င္လို႔ ဒီပိုစ့္ေလးကို ေရးသားလိုက္ရေၾကာင္းပါရွင္။

အရင္တုန္းက စီးပြားေရးလုပ္ၾကတယ္ဆုိရင္ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက အျမတ္ရဖို႔၊ Market Share ေတြတိုးလာဖို႔ ဆိုတာမ်ိဳးေလာက္ကိုပဲ စဥ္းစားၿပီး ဗ်ဴဟာေတြကို ခ်မွတ္ၾကပါတယ္။ ဒီဗ်ဴဟာေတြအတိုင္းပဲ ပန္းတိုင္ကို အေရာက္ခ်ီၾကတယ္။ ေအာင္ျမင္ၾကတယ္၊ က်ရံႈးၾကတယ္။ ႀကိဳးစားမႈေတြနဲ႔ အခ်ိန္တိုင္းကို နပန္းလံုးၾကရေတာ့တာပါပဲ။ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းေတြကလည္း အျမတ္ရဖို႔ဆိုတာေတြထက္၊ ကိုယ္ရရွိတဲ့ အျမတ္ကို တစ္ျခားေနရာေတြမွာ ဘယ္လိုအသံုးခ်မလဲ ဆိုတာေတြကိုပါ ထည့္သြင္းစဥ္းစားလာၾကတယ္။ ကၽြန္မတို႔ Management မွာ သင္ရသလိုမ်ိဳးဆိုရင္ေတာ့ Input – Process – Output သေဘာတရားအတိုင္း ပတ္၀န္းက်င္ကရတဲ့ သြင္းအားစုေတြကို ကုန္ပစၥည္းေတြအျဖစ္ အသြင္ေျပာင္းၿပီး ပတ္၀န္းက်င္ထဲကိုပဲ ျပန္လည္ပို႔ေဆာင္ေပးတဲ့ သေဘာတရားပါ။ ဒီေနရာမွာ Process ဆိုတာက အရမ္းကိုအေရးႀကီးလာၿပီ။ ကိုယ္လုပ္လိုက္တဲ့ Process ေၾကာင့္ ပတ္၀န္းက်င္မွာ ထိခိုက္သြားတာမ်ိဳးေတြရွိႏိုင္လား၊ ကိုယ္အသံုးျပဳလိုက္တဲ့ ဓါတုပစၥည္းေတြေၾကာင့္ လူေတြကို ထိခိုက္သြားႏိုင္လား စတာေတြဟာ ေရွးကတည္းက သတိထား ေဆာင္ရြက္လာၾကတာျဖစ္တယ္။

ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ CSR လို႔ေခၚတဲ့ Corporate Social Responsibility ေတြက ေခတ္စားလာတယ္။ Environmental Friendly ျဖစ္တဲ့ ကုန္ပစၥည္းေတြက ပိုၿပီးေခတ္စားလာတယ္။ ပတ္၀န္းက်င္ကို ထိမ္းသိမ္းၾကပါ ဆိုတဲ့ ဆိုင္းဘုတ္ႀကီးေတြကို ေနရာတိုင္းမွာ ေတြ႔လာရတယ္။ အဲလိုေတြ ေျပာင္းလဲလာတဲ့ အခ်ိန္မွာ Management ရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းေတြကလည္း အျမတ္ရဖို႔ပဲ ဦးတည္ၾကမယ္ ဆိုတာထက္၊ အျမတ္လည္းရ ပတ္၀န္းက်င္ကိုလည္း အက်ိဳးျပဳမယ့္ ဗ်ဴဟာမ်ိဳးေလးေတြကိုေတာ့ ဘယ္လိုခ်မွတ္ၾကမလဲဆိုတာကို စဥ္းစားၾကၿပီ။ ဘယ္လိုနည္းနဲ႔ ပတ္၀န္းက်င္ကို အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေအာင္ တံု႔ျပန္ၾကမလဲဆိုတာကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားၾကၿပီ။ ကိုယ့္အဖြဲ႔အစည္းအတြက္ပဲ စဥ္းစားတာမ်ိဳးထက္ ပတ္၀န္းက်င္ကိုပါ ထည့္သြင္းစဥ္းစားမယ့္ Ethical Leadership and Management ဆိုတာမ်ိဳးေတြကို လိုက္လုပ္လာၾကၿပီ။ 21 ရာစုမွာ ေခတ္စားလာတဲ့ စီမံခန္႔ခြဲမႈႏွင့္ ေခါင္းေဆာင္မႈေမာ္ဒယ္ေတြထဲက အသံုးမ်ားၾကတဲ့ ပံုစံကေတာ့ 4P လို႔ေခၚတဲ့ ပံုစံေလးျဖစ္ပါတယ္ရွင္။ Marketing ရဲ႕ 4P (Price, Place, Product, Promotion) နဲ႔ေတာ့ မေရာေထြးေစခ်င္ပါဘူးရွင္။ Ethical Leadership ရဲ႕ 4P ကေတာ့ Purpose, People, Planet, Probity ဆိုတာေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

Image Hosted by ImageShack.us

ဒီေလးခုဟာ အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုက စဥ္ဆက္မျပတ္ေအာင္ျမင္မႈေတြကို ရရွိေနေစဖို႔အတြက္ အေျခခံအုတ္ျမစ္ေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိလုပ္ေဆာင္ေနၾကတဲ့ စီမံခန္႔ခြဲမႈနဲ႔ အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔ဆိုင္တဲ့ နီတိတစ္ခုလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ Probity ဆိုတာကေတာ့ ရိုးသားျခင္း၊ ေျဖာင့္မတ္ျခင္းဆိုတဲ့ သေဘာေတြျဖစ္ၿပီး လက္တင္ ဘာသာစကားကေန ဆင္းသက္လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ တစ္ခုခ်င္းစီကို အဓိပၸာယ္ ဖြင့္ျပရမယ္ဆိုရင္ Purpose ကေန စေျပာရမယ္။ Purpose ရည္ရြယ္ခ်က္ဆိုတာကေတာ့ Profit ဆိုတဲ့ အဓိပၸာယ္ သက္ေရာက္ပါတယ္။ အျမတ္ကိုရည္ရြယ္ၿပီး လုပ္ေဆာင္တဲ့ Organization ေတြမွာေတာ့ Profit လို႔ သံုးၿပီး NGO ေတြမွာေတာ့ Purpose လို႔ သံုးၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္ ပန္းတိုင္ဟာ အဖြဲ႔အစည္းရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ (Purpose) နဲ႔ လူေတြ (People) ရဲ႕ လိုအင္ဆႏၵ ေတြကို ညွိႏိႈင္းေပးၿပီး ကိုယ္ေနထိုင္တဲ့ ပတ္၀န္းက်င္ (Planet) အတြက္လည္း ထည့္သြင္းစဥ္းစားေပးၿပီး၊ ကိုယ္လိုက္တဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္တိုင္းဟာလည္း ရိုးသားမႈ (Probity) ရွိေနရမွာ ျဖစ္တယ္။ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖစ္တဲ့ Organizational Purpose ကေတာ့ Shareholder ေတြအတြက္ အျမတ္ရဖို႔၊ ထုတ္လုပ္တဲ့ပိုင္းမွာ ေစ်းသက္သက္သာသာလုပ္ႏိုင္ဖို႔၊ cost ေတြကိုေလွ်ာ့ခ်ဖို႔ စတာမ်ိဳးေတြ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ လူေတြအတြက္ ထည့္သြင္းစဥ္းစားေပးတယ္ဆိုတဲ့ ေနရာမွာ ကိုယ့္ရဲ႕ ၀န္ထမ္းေတြ၊ စားသံုးသူေတြ၊ ပတ္၀န္းက်င္ကလူေတြ၊ ကိုယ့္ကို supply လုပ္ေနတဲ့ supplier ေတြ စတာေတြအတြက္ အက်ိဳးျပဳေပးတာ ပါ၀င္ပါတယ္ရွင္။ ကိုယ္ေနထိုင္တဲ့ ပတ္၀န္းက်င္အတြက္ ေကာင္းက်ိဳးျပဳတာကေတာ့ ကမၻာႀကီးအတြက္၊ ပတ္၀န္းက်င္အတြက္၊ ေတာတြင္းတိရစၦာန္ေတြအတြက္၊ သဘာ၀ အရင္းအျမစ္ထုတ္ယူသံုးစြဲမႈေတြအတြက္၊ ႏိုင္ငံအေမြအႏွစ္ေတြကို ထိမ္းသိမ္းတာမ်ိဳးေတြ၊ မွ်တတဲ့ ကုန္သြယ္မႈေတြ၊ ယဥ္ေက်းမႈဆိုင္ရာ ဓေလ့ထံုးတမ္းေတြကို ထိမ္းသိမ္းျခင္းေတြလည္း အက်ံဳး၀င္ပါတယ္။ ရိုးသားစြာ လုပ္ေဆာင္ရမယ္ ဆိုတာကေတာ့ ကိုယ့္ေဖာက္သည္ေတြအေပၚ ခ်စ္ျခင္းေမတၱာကို အရင္းခံၿပီး ရိုးရိုးသားသားနဲ႔ အမွန္အတိုင္း ေဆာင္ရြက္ေပးရမယ္လို႔ ေျပာတာပါ။ ဒီေနရာမွာ ႀကံဳလုိ႔ေျပာခ်င္တာက ခုဆိုရင္ ေညာင္ပင္ေလးေစ်းမွာ လက္ဖက္ေတြကို အပံုလိုက္မီးရိႈ႕ေနတယ္ဆိုတဲ့ သတင္းေတြ ထြက္လာပါတယ္။ အရီးေတာင္းတို႔၊ ကၽြန္မအရမ္းႀကိဳက္တဲ့ ရည္မြန္လက္ဖက္၊ ေရႊတုတ္ လက္ဖက္ စတာေတြမွာ ဆိုးေဆးေတြ သံုးထားတယ္ဆိုတာေတြေၾကာင့္ပါတဲ့။ ဒါဆိုရင္ သူတို႔ေတြရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြက မရိုးသားေတာ့ဘူးေလ။ အျမတ္ရဖို႔ အသံုးစရိတ္ေလွ်ာ့ခ်ဖို႔ တစ္ခုတည္းအတြက္ ျပည္သူေတြကို လိမ္ညာေနတဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြေပါ့။

အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခု ေအာင္ျမင္ဖို႔အတြက္ဆိုရင္ ေရွးရိုးအစဥ္အဆက္ကတည္းက ခ်မွတ္လာၾကတဲ့၊ ကိုယ္က်ိဳးကိုယ္ပဲ ၾကည့္တဲ့ အျမတ္ရဖို႔ ဆိုတာတစ္ခုတည္းနဲ႔တင္ ရရွိႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါ့အျပင္ အဖြဲ႔အစည္းရဲ႕ အျပဳအမႈေတြ၊ မူ၀ါဒေတြ၊ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြဟာလည္း တစ္ကမၻာလံုးက ဒါမွမဟုတ္ ကိုယ္ထိေတြ႔ေနတဲ့ သူေတြအားလံုးက သိျမင္ႏိုင္တဲ့ Global Mission ေတြ ျဖစ္ေနရပါမယ္။ ဒါမွသာ ကိုယ့္ရဲ႕ Statement တစ္ခုကို ၾကည့္လိုက္ရံုနဲ႔ ဒီအဖြဲ႔အစည္းကေတာ့ ဘာကိုဦးတည္ေနတယ္၊ ေခါင္းေဆာင္ေတြက ဘယ္လိုဗ်ဴဟာေတြကို ခ်မွတ္ေနၾကတယ္ စတာေတြကို လူအဖြဲ႔အစည္းက အကဲျဖတ္သိျမင္ႏိုင္ၿပီး ကိုယ့္ရဲ႕ Image ကိုလည္း တက္လာေစႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို Image တက္လာမွလည္း ကိုယ့္ကို အားကိုးလိုတဲ့၊ ကိုယ့္ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကို အသိအမွတ္ျပဳ ယံုၾကည္တဲ့သူေတြ ကမၻာအ၀ွမ္းမွာ ေပၚေပါက္လာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ပတ္၀န္းက်င္အတြက္လည္း ထည့္သြင္းစဥ္းစားတဲ့ 4 P ဟာလည္း လက္ရွိမွာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းတိုင္းအတြက္ မရွိမျဖစ္ကို လိုအပ္လို႔ လာေနပါတယ္ရွင္။ ဒီ 4P Model ကို ခ်မွတ္သူကေတာ့ Alan Chapman ဆိုတဲ့ သူျဖစ္ၿပီး 2006 ခုႏွစ္ ဧၿပီလမွာ တရား၀င္ ထုတ္ျပန္ေၾကျငာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္ရွင္။

4 responses »

  1. မေလးပိုစ္အသစ္မတင္နိုင္ေသးတာ အၾကီးအက်ယ္ဖ်ားေနလို႕ ညီမေရ..
    ဒီပိုစ္မ်ိဳးၾကိဳက္တယ္..ေနေကာင္းမွ ေသခ်ာလာဖတ္ဦးမယ္

  2. သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရး ကအားလံုးအတြက္ေကာင္းပါတယ္။
    ဒါေပမယ့္ စည္းကမ္းခ်က္ေတြမ်ားလာေလ တစ္ခ်က္မွားတာႏွင့္
    ေမာင္ေယာ အလုပ္ၿပဳတ္ဖို့ နီးစပ္ေလ
    အလုပ္လည္း အလြန့္အလြန္ကို ပိုရွုပ္လာေလပဲ။

  3. “ထပ္တင္ခ်င္ေသးတာ။ Types of Kiss တို႔ဘာတို႔ေတြ အမ်ားႀကီးပဲ”
    သမီးရယ္ ဒီ႔ထက္ေတာ႔ ေရွ႔ကိုထပ္မတိုးနဲ႔ေတာ႔ပါလား ဟင္…အဘမဖတ္ရဲေတာ႔လို႔ပါ

    • အင္းပါ အဘရယ္.. အေျပာခံရမွာစိုးလို႔ မေရးေတာ့ဘူးလို႔ ေျပာထားပါတယ္ရွင့္။

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s